Artists

Ο Νίκος Ξυλούρης ή Ψαρονίκος, (7 Ιουλίου 1936 – 8 Φεβρουαρίου 1980) γεννήθηκε το 1936, στο ορεινό χωριό Ανώγεια του Ρεθύμνου της Κρήτης από οικογένεια με μουσική παράδοση και πολλούς λυράρηδες. Η ημερομηνία γέννησης του δεν είναι ακριβής γιατί το φθινόπωρο του 1941 το χωριό Ανώγεια καταστράφηκε και μαζί του καταστράφηκαν και τα χαρτιά όλων των κατοίκων του χωριού. Αδέλφια του είναι οι επίσης γνωστοί μουσικοί της κρητικής μουσικής ο Αντώνης Ξυλούρης (Ψαραντώνης) και ο Γιάννης Ξυλούρης (Ψαρογιάννης) .

Η οικογένεια του Ξυλούρη ήταν φτωχή και γενικά τα χρόνια εκείνα του 1930 ήταν δύσκολα για τους Ανωγειανούς. Σ’ αυτή τη γωνιά της γης ο Νίκος Ξυλούρης κάνει τα πρώτα του βήματα. Σε νεαρή ακόμα ηλικία με τη βοήθεια του δασκάλου του κατάφερε να πείσει τον πατέρα του να του αγοράσει την πρώτη του λύρα και πολύ γρήγορα άρχισε να παίζει σε γάμους και πανηγύρια. Στα 17 του αποφάσισε να μετακομίσει στο Ηράκλειο και έπιασε δουλειά στο νυχτερινό κέντρο “Κάστρο”. Τα πράγματα όμως δεν ήταν όπως τα περίμενε γιατί βρέθηκε αντιμέτωπος με τη “μόδα” της Ευρωπαϊκής μουσικής, κάτι τελείως ξένο για αυτόν καθώς επίσης και τους μεγάλους λυράρηδες που δεν τον έβλεπαν με καλό μάτι. Τα οικονομικά του δεν πήγαιναν καλά, οι καλοί φίλοι όμως που είχε αποκτήσει στο Ηράκλειο τον βοηθούν οργανώνοντας γλέντια. Έτσι ο Νίκος σιγά -σιγά άρχισε να γίνεται γνωστός στο ευρύ κοινό και να κερδίζει όλο και πιο πολλά χρήματα, βέβαια δεν δούλευε μόνο για τα χρήματα και όπου δεν είχαν να τον πληρώσουν καθόταν με το παραπάνω λέγοντας : “Αυτοί έχουν περισσότερη ανάγκη για να γλεντήσουν”.. Τα έσοδα του μόλις και μετά βίας έφταναν να τον συντηρήσουν και πέρασε δύσκολες εποχές.

Την 21η Μαΐου του 1958, ο Νίκος Ξυλούρης παντρεύεται την Μελαμπιανάκη Ουρανία και το Σεπτέμβρη του ίδιου έτους αποφασίζουν να εγκατασταθούν μαζί στο Ηράκλειο. Ο Νίκος συνεχίζει την ανοδική του πορεία και τον Νοέμβριο του 1958 βγάζει τον πρώτο του δίσκο με την εταιρία “Οντεόν” που έχει τίτλο “Μια μαυροφόρα που περνά”. Η αμοιβή του ; 150 δραχμές !! Ο δίσκος είχε επιτυχία και έτσι η εταιρία του τον βοηθάει να κάνει κι άλλους δίσκους, βγάζοντας τον από τις δύσκολες μέρες.

Σιγά-σιγά οι Κρητικοί άρχισαν να τον στηρίζουν και να οργανώνουν γλέντια για να τον ακούν να παίζει. Έτσι άρχισε να γίνεται γνωστός και το Νοέμβριο του 1958 ηχογράφησε τον πρώτο του δίσκο με τίτλο “Μια μαυροφόρα που περνά”. Ο δίσκος αγαπήθηκε από το κοινό κι έτσι ο Νίκος ηχογράφησε κι άλλα τραγούδια σε δίσκους των 45 στροφών. Το 1960 γεννήθηκε ο γιος του Γιώργος και το 1966 η κόρη του Ρηνιώ. Την χρονιά της γέννησης τη κόρης του κέρδισε και το πρώτο βραβείο σε ένα φεστιβάλ μουσικής στο Σαν-Ρέμο παίζοντας με τη λύρα του ένα συρτάκι. Την επόμενη χρονιά άνοιξε στο Ηράκλειο το μουσικό κέντρο “Ερωτόκριτος” και πλέον δεν ανησυχεί για την επιβίωση του.

Το 1966 το κράτος επιλέγει και στέλνει τον Νίκο Ξυλούρη σε φολκλορικό διαγωνισμό στο Σαν Ρέμο οπού ανάμεσα από δεκάδες συγκροτήματα ο Έλληνας λυράρης παίρνει το πρώτο βραβείο για την ερμηνεία του στο συρτάκι που έπαιξε με την λύρα. Το 1969 ηχογράφησε με μεγάλη επιτυχία το δίσκο “Ανυφαντού” και λίγους μήνες αργότερα εμφανίστηκε και πάλι σε Αθηναϊκό μουσικό κέντρο.  Τη ίδια εποχή γνωρίζει τον ποιητή και σκηνοθέτη Ερρίκο Θαλασσινό ο οποίος αποφάσισε να τον συστήσει στο Γιάννη Μαρκόπουλο και έτσι ξεκίνησε μια λαμπρή συνεργασία με το δίσκο “Χρονικό” και τα “Ριζίτικα”. Παράλληλα γνωρίστηκε με τον διευθυντή της δισκογραφικής εταιρίας COLUMBIA και έγιναν κουμπάροι. Έξι μήνες μετά, κυκλοφορεί ο δίσκος αναφορά στα «Ριζίτικα» της Κρήτης. Αργότερα βραβεύεται για την ερμηνεία στο δίσκο αυτό από την Γαλλική Ακαδημία ΣάρλΚρός αλλά θα πάρει την πρώτη του καλλιτεχνική απογοήτευση αφού στο εξώφυλλο του ξένου δίσκου δεν αναφέρεται καν το όνομα του.

Τον Μάϊο του 1971, ξεκινούν κοινές εμφανίσεις με το Γιάννη Μαρκόπουλο στην μπουάτ «Λήδρα», στην Πλάκα, μέσα στην καρδιά της δικτατορίας. Η φωνή του Νίκου Ξυλούρη γίνεται σημαία αντίστασης. «Πότε θα κάνει ξαστεριά», «Αγρίμια και αγριμάκια μου… Ακολουθούν δύο ακόμα κύκλοι τραγουδιών του Γιάννη Μαρκόπουλου, η «Ιθαγένεια» και ο «Στρατής ο Θαλασσινός». Ερχεται στη συνέχεια η συνεργασία του με τον Σταύρο Ξαρχάκο («Διόνυσε καλοκαίρι μας», «Συλλογή»), τον Χριστόδουλο Χάλαρη («Τροπικός της Παρθένου», «Ακολουθία»), και τον Χρήστο Λεοντή («Καπνισμένο Τσουκάλι»). Το καλοκαίρι του 1973 τραγούδησε στο θεατρικό έργο “Το μεγάλο μας τσίρκο” με πρωταγωνιστές τον Κώστα Καζάκο και τη Τζένη Καρέζη στο θέατρο “Αθήναιον”. Τα μεταπολιτευτικά χρόνια τραγουδά κάποια ακόμα τραγούδια του Χρήστου Λεοντή, του Σταύρου Ξαρχάκου, του Δημήτρη Χριστοδούλου, του ΛίνουΚόκοτου και του Ηλία Ανδριόπουλου. Τραγουδά όμως πάντα και παραδοσιακά τραγούδια της Κρήτης και κάποια λαϊκά του Στέλιου Βαμβακάρη.

Τα τραγούδια του τα μάθαινε στο πόδι. Δεν είχε χρόνο για πρόβες. Τα μάθαινε, ακούγοντας την κασέτα στο σπίτι, στο αυτοκίνητο. Τραγουδούσε μαζί και το μάθαινε. Μάλιστα, ο Ξαρχάκος, τον ήθελε πάντα στα τραγούδια του αυθεντικό, γι’ αυτό και τον καλούσε στο στούντιο για ηχογράφηση, συνήθως, χωρίς πρόβα. Έτσι έγινε και με το τραγούδι «Ήταν μια φορά». Το ηχογράφησε ο Νίκος χωρίς να το ξέρει. Χωρίς καμία πρόβα”.

Ο Νίκος Ξυλούρης στην ακμή της καριέρας του αντιλήφθηκε ότι έχει καρκίνο. Μετά από μεγάλο αγώνα, πολλαπλές εγχειρήσεις και αρκετή ταλαιπωρία έχασε τη μάχη στο Νοσοκομείο Πειραιώς στις 8 Φεβρουαρίου 1980 σε ηλικία μόλις 44 χρονών. Με τη φωνή και το ήθος του σημάδεψε τα χρόνια της χούντας, την αντίσταση σε αυτήν, αλλά και τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης. Ο τόπος του, που τον ξεπροβόδισε με μαντινάδες,  χρόνια μετά τον αποκαλεί ακόμη “Αρχάγγελο της Κρήτης”.

Ο Αντώνιος Ξυλούρης, γνωστός ευρύτερα με το παρατσούκλι Ψαραντώνης (Ανώγεια Ρεθύμνης, 6 Σεπτεμβρίου 1937), είναι Έλληνας μουσικός και ένας από τους πιο γνωστούς Κρητικούς λυράρηδες.

Ο Αντώνιος Ξυλούρης του Γεωργίου και της Ελευθερίας, γεννηθείς το 1937 στα Ανώγεια Μυλοποτάμου Νομού Ρεθύμνης Κρήτης είναι αδελφός του Νίκου Ξυλούρη και του Γιάννη Ξυλούρη. Έχει δύο γιους, τον Γιώργο και τον Λάμπη Ξυλούρη και τρεις κόρες, τη Νίκη, την Ελευθερία και την Μαρία Ξυλούρη.

Ο ίδιος είναι μια ξεχωριστή μορφή της κρητικής μουσικής, διαθέτει μία φωνή με ιδιαίτερη χροιά και προσωπικό ύφος στο παίξιμο της λύρας και των άλλων παραδοσιακών οργάνων.

Έμαθε μουσική δίπλα στον μεγαλύτερο αδελφό του τον Νίκο από πολύ μικρός. Για πρώτη φορά έπαιξε σε γάμο σε ηλικία 13 ετών και πολύ γρήγορα απέκτησε φήμη παίζοντας σε γιορτές και πανηγύρια σε διάφορα μέρη και χωριά της Κρήτης.

Το 1964 ηχογράφησε τον πρώτο του δίσκο 45 στροφών. Μέχρι σήμερα έχει εκπροσωπήσει πολλές φορές την Ελλάδα σε φεστιβάλ του εξωτερικού. Πρώτη φορά πήρε μέρος σε φεστιβάλ το 1982 στην Κολωνία της Δυτικής Γερμανίας σε διοργάνωση του τοπικού δημόσιο ραδιοτηλεοπτικού προγράμματος WDR. Το 1984 έπαιξε στο Βερολίνο, στις εκδηλώσεις για τα 750 χρόνια από την ίδρυση της πόλεως, το 1989 στο “Journée des cinq continents” στη Ζυρίχη και το Άμστερνταμ, ενώ τον Ιούνιο του 1999 πάλι ως εκπρόσωπος της Ελλάδας στο φεστιβάλ Η Συνάντηση των Πέντε Ηπείρων στο Μαρτινί στην Ελβετία κερδίζοντας διθυραμβικές κριτικές.

Το 2005 παίζει για τα 20 χρόνια του World Music Institute στο Town Hall της Νέας Υόρκης, το 2007 στο φεστιβάλ ροκ μουσικής “All tomorrow’s Parties” στο Μάινχεντ της Αγγλίας, η πρώτη ελληνική συμμετοχή σε αυτό το φεστιβάλ, και το 2009 για δεύτερη φορά στο ίδιο φεστιβάλ στο Σίδνεϊ και στη Μελβούρνη της Αυστραλίας, το οποίο επιμελήθηκε ο Νικ Κέιβ.

Η λύρα του Ψαραντώνη εκτίθεται σήμερα στο “The World’s first Global Musical Instrument Museum” στο Φοίνιξ της Αριζόνα των ΗΠΑ, όπου και προβάλλεται video με τον Ψαραντώνη να παίζει λύρα.

Ο Γιάννης Χαρούλης (Έξω Λακκώνια Λασιθίου, 13 Ιανουαρίου 1981) είναι Έλληνας τραγουδιστής, τραγουδοποιός και μουσικός που ασχολείται με την έντεχνη, την ροκ και την Κρητική παραδοσιακή μουσική.

Έχει ηχογραφήσει πέντε προσωπικούς δίσκους, ένας εκ των οποίων έγινε χρυσός και έναν ζωντανό δίσκο, ο οποίος ανέβηκε στο νούμερο 1 των Ελληνικών μουσικών τσαρτ.

Έχει συνεργαστεί με πολλούς μουσικοσυνθέτες και τραγουδιστές είτε δισκογραφικά είτε σε μουσικές σκηνές και συναυλίες: Θανάση Παπακωνσταντίνου, Μίκη Θεοδωράκη, Λουκά Θάνο, Σταύρο Ξαρχάκο, Μάνο Ελευθερίου, Νίκο Μαμαγκάκη, Χρήστο Τσιαμούλη, Χρήστο Θηβαίο, Μάνο Ξυδού, Άλκηστη Πρωτοψάλτη, Μελίνα Κανά, Σωκράτη Μάλαμα, Μίλτο Πασχαλίδη, Νίκο Πορτοκάλογλου, Διονύση Τσακνή, Νατάσσα Μποφίλιου,[3] Χαΐνηδες, Δανάη Παναγιωτοπούλου, Μιχάλη Νικολούδη, Μίνωα Μάτσα, Έρικ Μπάρτον κ.ά..

Η πρώτη επαφή του Γιάννη Χαρούλη με τη μουσική ήταν σε ηλικία 6 ετών όταν ο πατέρας του, γλύπτης στο επάγγελμα, του έδειξε πως να παίζει μαντολίνο. Λίγο αργότερα απέκτησε το πρώτο του λαούτο και ξεκίνησε τη μελέτη της Κρητικής παραδοσιακής μουσικής. Από την ηλικία των 15 ετών ξεκίνησε να εργάζεται ως οργανοπαίκτης σε τοπικά πανηγύρια. Στην Αθήνα εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 2002, ως προσκεκλημένος του Χρήστου Θηβαίου σε μια συναυλία αφιέρωμα στον Νίκο Ξυλούρη, στο Θέατρο του Λυκαβηττού, όπου ερμήνευσε τα τραγούδια “Οι πόνοι της Παναγιάς” και “Κόσμε χρυσέ”. Η συναυλία ηχογραφήθηκε και κυκλοφόρησε με τον τίτλο «Σαν έρθουν μάνα οι φίλοι μου» (2003).

Το 2003 κυκλοφόρησε ο πρώτος προσωπικός δίσκος του Γιάννη Χαρούλη με τίτλο «Γύρω μου και εντός» με συνθέτη τον Μιχάλη Νικολούδη και παραγωγό τον Μιχάλη Κουμπιό. Ο δεύτερος προσωπικός του δίσκος με τίτλο «Χειμωνανθός», κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 2006 σε παραγωγή του Μάνου Ξυδού. Το 2010 ηχογράφησε δύο τραγούδια σε μουσική του Μίνωα Μάτσα τα οποία συμπεριλήφθησαν στο soundtrack της τηλεοπτικής σειράς «Το Νησί». Τον Μάιο του 2012 κυκλοφόρησε το τρίτο του άλμπουμ «Μαγγανείες», σε τραγούδια του Θανάση Παπακωνσταντίνου, στο οποίο απονεμήθηκε το βραβείο του χρυσού δίσκου.

Το 2013 έδωσε 2 sold out συναυλίες στο Θέατρο του Λυκαβηττού, οι οποίες ηχογραφήθηκαν και κυκλοφόρησαν σε διπλό άλμπουμ με τον τίτλο «Χίλια καλώς εσμίξαμε – Live» τον Φεβρουάριο του 2015. Ο ζωντανός δίσκος ανέβηκε στο νούμερο 1 των Ελληνικών μουσικών chart (IFPI).

Τον Νοέμβριο του 2016 κυκλοφόρησε τον δίσκο «Ο Δωδεκάλογος του Γύφτου». Το άλμπουμ περιείχε 12 μελοποιημένα αποσπάσματα από το ομότιτλο έργο του Κωστή Παλαμά, σε σύνθεση του Λουκά Θάνου. Μέσα στον ίδιο χρόνο συμμετείχε ως ένας από τους βασικούς ερμηνευτές στο «Φύλαξα τ’ όνειρο» του Μίκη Θεοδωράκη, μαζί με τους Αλκίνοο Ιωαννίδη, Σωκράτη Μάλαμα και Μαρία Φαραντούρη.

Τον Μάιο του 2022 ο Γιάννης Χαρούλης κυκλοφόρησε τον πέμπτο προσωπικό του δίσκο “κολιμπρί” με τραγούδια δικά του, του Θανάση Παπακωνσταντίνου, της Ελένης Φωτάκη, του Παύλου Παυλίδη, του Στέλιου Σιγανού και ένα παραδοσιακό της Κρήτης σε διασκευή.

Ο Γιάννης Χαρούλης έχει τραγουδήσει ως ειδικός καλεσμένος σε πολλούς δίσκους άλλων καλλιτεχνών, κάποιοι από τους οποίους είναι οι «Ο γητευτής και το δρακοδόντι» των Χαΐνηδων, «Έχουν περάσει χρόνοι δέκα…» του Μίλτου Πασχαλίδη, «Δάκρυ στο γυαλί» της Εστουδιαντίνα, «Δωδεκάορτο» του Χρήστου Τσιαμούλη, «Τ’ αστέρια θα ‘ναι πάντα μακριά» του Μάνου Ξυδού, «Στου χρόνου τις καταπακτές» του Νότη Μαυρουδή και το «Ίσως» του Νίκου Πορτοκάλογλου. Παράλληλα έχει συμμετάσχει στις συλλογές «Της Κρήτης τα πολύτιμα» και στη βραβευμένη με Αρίων «Δώδεκα και μία ματιές στα Δωδεκάνησα».

Ο Γιάννης Χαρούλης έχει εμφανιστεί ζωντανά σε μουσικές σκηνές και συναυλίες στην Αθήνα, την Θεσσαλονίκη, την ελληνική επαρχία και την Κύπρο. Τον Μάρτιο του 2015 αναχώρησε για την πρώτη του Ευρωπαϊκή περιοδεία στο Βέλγιο, τη Γερμανία, την Ελβετία και την Ολλανδία. Τον Φεβρουάριο του 2018 εμφανίστηκε στο 31ο Delphi Bank Lonsdale Street Festival καθώς και στο 36o Sydney Greek Festival στην Αυστραλία.

Ο Βασίλης Σκουλάς (Ανώγεια Ρεθύμνου, 3 Φεβρουαρίου 1946) είναι Έλληνας τραγουδιστής και λυράρης.

Πρώτα χρόνια
Γεννήθηκε στα Ανώγεια Μυλοποτάμου Ρεθύμνου Κρήτης στις 3 Φεβρουαρίου του 1946. Η οικογένεια του έχει μεγάλη παράδοση στη μουσική και γενικότερα στις τέχνες. Ο παππούς του, ο Μιχάλης Σκουλάς, ήταν σπουδαίος λυράρης της εποχής του και ο πατέρας του Αλκιβιάδης Σκουλάς ή Γρυλιός (1902-1996) γνωστός λαϊκός ζωγράφος των Ανωγείων.

Άρχισε να μαθαίνει λύρα σε ηλικία 7 ετών και στα 16 του χρόνια, κατάφερε να καθιερωθεί, ανάμεσα στους πρώτους λυράρηδες και τραγουδιστές της Κρήτης. Έχει παίξει και τραγουδήσει σε μια μεγάλη σειρά, από επιτυχημένες καλλιτεχνικές, κοινωνικές και πολιτιστικές εμφανίσεις, στην Αμερική, στον Καναδά, στην Αυστραλία και στη Γερμανία, όπου υπάρχουν Έλληνες και ιδίως Κρητικοί.

Καλλιτεχνικό Έργο
Τον πρώτο του δίσκο ηχογράφησε το 1965, ο οποίος περιείχε κοντυλιές με τον Θανάση Σταυρακάκη και τον Νίκο Ξυλούρη, ακολούθησε ο πρώτος προσωπικός δίσκος 33 στροφών το 1969.

Ο Βασίλης Σκουλάς όμως έκανε τη σημαντικότερη δισκογραφική του δουλειά και άρχισε να συνεργάζεται με έντεχνους Έλληνες συνθέτες από το 1980, με το δίσκο “Σεργιάνισμα στην Κρήτη”. Ακολούθησαν η “Κρητική ανθολογία”, “Τα τραγούδια του σίδερου και του νερού” σε μουσική του Γιάννη Μαρκόπουλου, και πολλοί άλλοι.

Την περίοδο 1981-85 είχε πραγματοποιήσει μια σειρά, από εμφανίσεις στην Αθήνα στο θέατρο Παρκ, στο έργο “Καφενείον η Ελλάς” και στο θίασο του Γιάννη Βόγλη, στη θεατρική παράσταση του έργου του Νίκου Καζαντζάκη “Καπετάν Μιχάλης”, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Η πορεία του Βασίλη Σκουλά θα αλλάξει όταν το 1995 συμμετείχε σε δύο τραγούδια στο μουσικό έργο “Αιολία” του Μιχάλη Νικολούδη, ερμηνείες οι οποίες τον έκαναν να στραφεί και στο έντεχνο Ελληνικό τραγούδι.

Το 2002 κυκλοφόρησε διπλός δίσκος με μερικές από τις πιο γνωστές επιτυχίες του και διασκευές σε διάφορα κλασσικά Κρητικά τραγούδια και χορούς.

Στις 23 Σεπτεμβρίου 2012 ο Βασίλης Σκουλάς έκανε μια επιτυχημένη εμφάνιση στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού που λόγω της μεγάλης απήχησης του κόσμου επαναλήφθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2012.

Ο Βασίλης Σκουλάς διατηρεί μέχρι σήμερα, το ίδιο πάθος και μεράκι, να δημιουργεί και να διατηρεί το δικό του στέκι εμφανίσεων, την πασίγνωστη ταβέρνα “Ντελίνα”, στο χωριό του, τα Ανώγεια.

< BACK